Veelgestelde vragen over NEN 1010-inspecties

Met een NEN 1010-keuring of -inspectie wordt meestal de verificatie bedoeld waarmee wordt vastgesteld of een nieuwe, uitgebreide of gewijzigde elektrische installatie voldoet aan NEN 1010. Dat gebeurt volgens deel 6 van de norm, met een visuele inspectie, beproevingen en metingen. In de praktijk wordt de term ook gebruikt voor periodieke inspecties van bestaande installaties; die vallen strikt genomen onder NEN 3140. Zie NEN 1010-inspectie.

NEN 1010 is de aanlegnorm: hij beschrijft hoe een laagspanningsinstallatie wordt ontworpen, aangelegd en bij oplevering geverifieerd. NEN 3140 is de bedrijfsvoeringsnorm: hij beschrijft hoe u een installatie in gebruik veilig beheert, hoe er veilig aan wordt gewerkt en hoe de installatie periodiek wordt geïnspecteerd. Lees de uitgebreide uitleg op NEN 1010 of NEN 3140?.

Een Scope 10-inspectie is een inspectie van elektrisch materieel op brandrisico volgens NTA 8220, uitgevoerd door een inspectiebedrijf dat is gecertificeerd volgens de SCIOS-regeling. Verzekeraars vragen er vaak om in de polisvoorwaarden. Zie Scope 10.

De actuele uitgave is NEN 1010:2020+C1:2024 (juli 2024). Welke uitgave wettelijk verplicht is voor nieuwbouw, bepaalt de Omgevingsregeling. De aanwijzing van de 2020+C1:2024-uitgave is meerdere keren uitgesteld; stand oktober 2026 is wettelijk nog NEN 1010:2015+C2:2016+A1:2020 aangewezen. Volg de normupdates voor de actuele stand.

Voor nieuwe installaties en wijzigingen moet worden aangetoond dat de installatie aan NEN 1010 voldoet; de installateur doet dat door zijn werk te verifiëren volgens deel 6. Een aparte, onafhankelijke keuring is daarbij niet wettelijk voorgeschreven, maar wel gebruikelijk. Voor installaties in gebruik bestaat geen vaste keuringsplicht met een vaste termijn, maar moet u als werkgever op grond van het Arbobesluit wel zorgen dat de installatie veilig blijft. Periodieke inspectie volgens NEN 3140 is de gangbare manier om dat aan te tonen. Zie wet- en regelgeving.

Nee. Een installatie moet voldoen aan de eisen die golden toen hij werd aangelegd, en moet veilig zijn gebleven. Een nieuwe normuitgave maakt een bestaande, ongewijzigde installatie niet automatisch ondeugdelijk. Voor delen die u wijzigt of uitbreidt, geldt wel de uitgave die op dat moment van toepassing is.

Ja. Een verzekeraar kan in de polisvoorwaarden opnemen dat de elektrische installatie periodiek wordt geïnspecteerd, bijvoorbeeld met een Scope 10-inspectie, en dat bevindingen binnen een bepaalde termijn worden hersteld. Voldoet u daar niet aan, dan kan dat gevolgen hebben voor de uitkering bij schade. Lees uw polisvoorwaarden goed na.

Dat hangt af van de huurovereenkomst. Vaak is de verhuurder verantwoordelijk voor de vaste installatie tot en met de verdeelinrichting, en de huurder voor wat hij zelf aanbrengt en gebruikt. Als werkgever blijft de huurder op grond van het Arbobesluit verantwoordelijk voor de veiligheid van zijn werknemers. Leg in de huurovereenkomst vast wie inspecties regelt en wie bevindingen herstelt.

Er is geen wettelijke vaste termijn. Volgens NEN 3140 bepaalt u de inspectietermijn op basis van een risicobeoordeling: hoe intensief wordt de installatie gebruikt, wat zijn de omgevingsomstandigheden (vocht, stof, trillingen), hoe oud is de installatie en wat zijn de gevolgen van een storing of brand? Een kantoor kent doorgaans een langere termijn dan een productieomgeving met zware belasting. Verzekeraars kunnen in de polis een eigen termijn voorschrijven. Zie periodieke inspectie.

Dat hangt af van de omvang en complexiteit van de installatie en van de voorbereiding. Een klein kantoor kan in een dagdeel klaar zijn; een groot bedrijfscomplex met meerdere verdeelinrichtingen vraagt meerdere dagen. Een goede inspecteur geeft vooraf een inschatting op basis van tekeningen en een overzicht van de verdeelinrichtingen.

Meestal wel. Een deel van de metingen kan onder spanning worden uitgevoerd, maar voor sommige metingen, zoals de isolatieweerstand, moet een groep of installatiedeel kort spanningsloos zijn. Bespreek vooraf welke systemen niet uit mogen, zoals servers, koeling of beveiliging, zodat de inspecteur daar rekening mee kan houden.

Een inspectie bestaat uit een visuele inspectie (staat van het materieel, afdekkingen, aanduidingen, brandwerende doorvoeringen, geschiktheid voor de omgeving), beproevingen en metingen (onder meer continuïteit van beschermingsleidingen, isolatieweerstand, lusimpedantie of aardverspreidingsweerstand, werking van aardlekschakelaars) en een rapportage van de bevindingen. Zie wat wordt er gecontroleerd.

Zorg voor actuele tekeningen en schema's, eerdere inspectie- en meetrapporten, toegang tot alle technische ruimten en verdeelkasten, en een aanspreekpunt dat de installatie kent. Spreek vooraf af wanneer welke delen spanningsloos mogen.

Een inspecteur gebruikt onder meer een installatietester waarmee isolatieweerstand, continuïteit, lusimpedantie en de werking van aardlekschakelaars worden gemeten, een aardverspreidingsweerstandmeter en eventueel een warmtebeeldcamera. De instrumenten moeten periodiek worden gekalibreerd.

Bij thermografie worden met een warmtebeeldcamera opnamen gemaakt van verdeelinrichtingen en verbindingen onder belasting. Zo worden warme plekken zichtbaar die kunnen wijzen op losse verbindingen of overbelasting. Thermografie is een nuttige aanvulling, vooral bij zwaar belaste installaties, en is een vast onderdeel van een Scope 10-inspectie. Het vervangt de metingen niet.

Nee, niet automatisch. De uitwendige bliksembeveiliging valt onder de normenreeks NEN-EN-IEC 62305 en wordt apart geïnspecteerd. De overspanningsbeveiliging in de elektrische installatie zelf valt wel onder NEN 1010.

U ontvangt een rapport met de bevindingen, bij voorkeur ingedeeld naar urgentie en met uitleg over het risico. U laat de afwijkingen herstellen door een installateur. Situaties met direct gevaar moeten meteen worden opgelost; vaak schakelt de inspecteur een onveilig installatiedeel dan direct uit. Na herstel volgt een hercontrole van de betreffende punten.

NEN 1010 en NEN 3140 kennen geen wettelijk keurmerk of sticker. Het resultaat is een inspectierapport of verificatieverslag. Bij een Scope 10- of Scope 12-inspectie ontvangt u een rapport volgens de eisen van de SCIOS-regeling, dat u aan uw verzekeraar kunt overleggen.

Een wettelijke bewaartermijn is er niet specifiek voor, maar bewaar rapporten minimaal tot de volgende inspectie en bij voorkeur gedurende de hele levensduur van de installatie, samen met tekeningen en schema's in het installatiedossier. Ze tonen aan dat u de installatie heeft laten inspecteren en bevindingen heeft laten herstellen.

Laadpunten voor elektrische voertuigen vallen onder NEN 1010 deel 7-722 en worden bij aanleg geverifieerd als onderdeel van de installatie. Daarna horen ze bij de periodieke inspectie van de installatie. Zie laadpalen.

Scope 12 is de SCIOS-scope voor de inspectie van zonnestroomsystemen (PV-installaties). Verzekeraars vragen er steeds vaker om bij zonnepanelen op bedrijfsdaken. Zie zonnepanelen.

Ja. Voor de elektrische installatie geldt NEN 1010; voor de brandveiligheid van lithium-ion energieopslagsystemen is PGS 37-1 de belangrijkste richtlijn. Daarnaast kan uw verzekeraar eisen stellen. Zie batterijopslag.